شرك و بت‌پرستى سخت محكوم گردد و مردود اعلام شود ، و با شيوه‌هاى گوناگون ، قرآن وارد كارزارى گسترده با شرك و بت‌پرستى گردد . گذشته از آن كه روشنگرى مواضع توحيدى در برابر عقيدهء شرك آميز بت‌پرستى ، سنگ زير بناى رسالت جديد را نيز تشكيل مىدهد ؛ زيرا ، اين رسالت « توحيد خالص » را پايه و مبناى همهء جوانب و تفصيلات ديگر قرار داده است . دربارهء ويژگى دوم بخش مكّى ، بايد يادآور شويم كه جامعهء مكّه خداى يكتا را نمىپرستيد ؛ به عوالم غيب و حشر و نشر و كيفر و پاداش و وحى و ديگر امور مربوط به عالم غيب ، و تأثيرات متقابل عالم غيب در عالم طبيعت و اوضاع و احوال اجتماعى انسان و برعكس ، عقيده نداشت ؛ در صورتى كه همين معتقدات ، پايه‌هاى اساسى رسالت خاتم و عقيدهء اسلامى بوده است . از سوى ديگر ، جامعهء اهل كتاب به تمامى اين اصول ايمان دارد ، هر چند در بعضى فروع اين مسايل با عقيدهء اسلامى اختلاف دارد . بنابراين ، بخش مكّى مىبايست بر تأسيس اين اصول و توضيح مفاهيم كلّى آنها تأكيد مىورزيد ، تا با ماهيت دوران مكّى نيز كه يك مرحلهء مقدّماتى دعوت است ، همخوانى داشته باشد . از سوى ديگر ، بيان آن مطالب در اين مرحلهء نخستين مكّى ، مرحلهء بعدى مدنى را از بيان مجدّد آنها بىنياز مىگردانيد ، و در دوران مدنى نياز به تفصيلات ديگرى است كه محل نزاع و اختلاف اهل كتاب با مسلمانان است . در مورد ويژگى سوّم بخش مكّى ، شايد تأكيد بر نقش اخلاق در بخش مكّى بر خلاف بخش مدنى ، تحت تأثير عوامل سه گانهء ذيل بوده باشد : الف ) اخلاق ، در ديدگاه اسلام بناى نظام اجتماعى به شمار مىرود ؛ گذشته از آن كه اخلاق يك هدف عمدهء رسالت در راستاى دگرگون سازى انسان و تربيت و تكامل اوست . بنابراين ، تأكيد بر نقش اخلاق ، در حقيقت ، به معناى پايه‌ريزى زير بناى نظام اجتماعى منظور نظر قرآن ، و تحقّق بخشيدن اهداف رسالت در راستاى تربيت و ارتقاى انسان است . ب ) دعوت اسلام ، براى آن كه بتواند موفّق گردد ، نيازمند بود كه عواطف انسانى خيرانديش و فطرت سالم و پاك انسانى را برانگيزد ، تا از طريق مخاطب قرار دادن آن عواطف ، در جامعه نفوذ كند ، و افراد را تحت تأثير قرار دهد . اخلاق مبناى حقيقى اين